Ianeta's Jottings

Moni Vanila - tusia le isi mataupu i le LittlePod tala!

06 Jun 2025

Moni Vanila: Natura's Unsung Hero ta'u mai le Rather Large Story of LittlePod. I lenei mea, o lana Jottings lata mai, o loʻo faʻamatala ai e Janet se taumalulu umi, susu na faʻaalu i le tusiaina o lana tusi lona lua.

Na e iloa...?

E uiga i le tusi a Ianeta, na fai mai ai Dame Prue Leith, “O ai na manatu e mafai ona matua manaia le vanilla?”

Ua fai si leva talu ona ou tusi atu ia te oe i la'u Janet's Jottings. Ae ui i lea, sa ou tusitusi. I le taimi o le taumalulu umi, susu, sa ou faʻaaluina sina taimi faʻalelei ma mafanafana i totonu o loʻu lava potu, ma tilotilo atu i fafo i le laufanua pogisa ma le gaogao o laʻu togalaau Iapani e faʻataʻitaʻi i tua o le leaga o le tau lea e tau le muta mo le tele o masina.

O se avanoa e mafaufau loloto ai. O se potu fa'apenei o se 'oa. A o avea au ma se tamaitai talavou i le luasefulu o o’u tausaga, sa ou moomoo mo se potu faapenei e mafai ona i ai la’u kapoti o mea e fia iloa, o se filifiliga o fasi pepa e sili ona ou fiafia i ai i luga o le puipui ma ni nofoa fa’alelei se lua e saofafa’i ai ma talatalanoa ma se uo i luga o le kofe po o le lauti, faatasi ai ma sina mea e ula ai. O le miti o le fiafia e maua le saolotoga o le taimi ma avanoa e nofo ai i luga o le lalolagi. Na ou faia lenei avanoa i aso o Covid. O la'u poloketi loka.

O le mea sa ou tusia e uiga i ai o se miti a se isi tagata. Made - poʻo Dr Made, e pei ona lauiloa - na faʻafesoʻotaʻi muamua aʻu i ni nai tausaga i le malaga a LittlePod. Ua amata ona ou malamalama i le faanatinati o upu a le Masiofo Vanila ia te au. 'E mafai ona tatou leiloa vanilla i totonu o se augatupulaga pe a tatou le gaoioi nei,' o lana tagi lea.

O lana valaau na matua faʻatonuina na ou faʻaeʻe ai loʻu lima e fai atu o le a ou taumafai e aʻoaʻoina tagata Peretania e uiga i le vanilla REAL ma lona taua. O le a ou faasalalau atu lana fe'au 1% - o le tasi pasene o le ulufale atu i le maketi faafoliga o le a faaluaina le manaomia o le vanilla i le lalolagi atoa ma uunaia ai le au faifaatoaga i luga o le Equatorial Belt e faaauau pea ona galueaiina lenei faatoaga taua mo le manuia o tagata ma paneta. 97% o le vanillin fa'aaogaina i Sisifo o mea fa'akomepiuta o lea 1% fa'alogona mafai ia te a'u ma le le iloa.

E lei umi ae ou iloaina le faigata o le a oo i ai. E oo lava i tagata kuka sili e leʻi iloa i lena taimi o le vanilla e sau mai se oketi ma o loʻo i luga o le Lisi a le IUCN o meaola lamatia. O le toatele o tagata e le malamalama i lena upu vanillin i luga o se fagu e le faapea o mea oi totonu e moni. E fenumiai. Vanillin e na'o le tasi le tuufaatasiga o le vanilla ma e mafai ona gaosia fa'amalosi. O le tele o aisa kulimi e le o iai le vanilla MONI, ae o le vanillin e mafai ona maua mai i punaoa eseese, o se tasi o mea e maua mai i le petrochemical o loʻo faʻaaogaina i le gaosiga o laau. A alu i luga le tau o le vanilla, e alu uma lava le tau o le aisakulimi. Ae le o mea uma e faia e faʻaaoga ai le vanilla REAL.

I se tasi aso, na ou maua ai se imeli mai ia Dr Made, o le sa nofo i Oxford, e faʻateleina ai loʻu iloa, fiailoa ma faʻamoemoe e faʻamatala le tala o lenei fugalaau itiiti.

O le sefulu masina talu ai na valaaulia ai au e se uo, o Judi Burnett, e faia se lauga i lana kalapu o le aoauli i Mid-Devon. Na ou faafesagaʻi ma se potu e tumu i faifaatoʻaga. Ose avanoa lelei e fa'amatala ai le tala ia Dr Made ma lona mana'o e toe fa'aola le fa'ato'aga vanilla a lona tama i Bali lea na ia ola a'e ai.

Na ou taʻu atu i laʻu aofia o laʻu feiloaʻiga ma Dr Made na oʻo atu ai i se galuega faʻapitoa mo le faʻatoʻaga a lona tama - o se paionia polyculture system e faʻaalia ai le auala e mafai ai ona galueaiina fanua lafulemu e fausia ma faʻataʻitaʻi ai le vaomatua masani. O le totoina o le togavao i le vanilla e fa'aalia ai le taua o le vanilla i meaola eseese ma fesoasoani i le toe fa'afouina o le vaomatua. O se galuega umi ma tuuto. Sa tatau ona fa'aaoga e Dr Made ana taleni fa'atauanau e fa'amalosia ai le au faifa'ato'aga e taumafai. Sa talitonu o ia o le a aoga le poloketi ma o le a faamaumauina e LittlePod le faigamalaga ma avea ma se paaga faamaoni ma faamaoni.

A o ou tuua le nofoaga i le maea ai o la’u lauga na talia lelei, sa oo mai ia te au se alii e igoa ia Simon Perks. Na ia tuuina mai ia te au lana kata ma fai mai o ia o se faatonu o se kamupani lomitusi e igoa Unicorn. Na ia faʻalogo i laʻu tala ma lagona e tatau i se aofia lautele.

Sa fai si ou fefe i le faʻamoemoe o le faʻaaluina o le taimi mai le taʻavale LittlePod e tusi ai la matou faigamalaga o le 15 tausaga, ae sa ou manaʻo i se avanoa e faʻaalia ai le manuia o lenei poloketi ma le auai o LittlePod, o lea na ou mulimuli ai i lana fautuaga ma faʻafesoʻotaʻi le faatonu faʻatonu a Unicorn. Faafetai i le malulu ma le matagi malulu na sosoo ai, o le a maua le tala i le lalolagi atoa mai ia Iuni! Ua ta'ua Vanila Moni: Le Toa Le Fa'ailoga a le Natura - Le Tala Tele o LittlePod.

O le tala atoa o loʻo faʻamatalaina i le va o se aso e tasi, faʻatasi ma faʻatalanoaga ma faʻamanatuga. O le vaaiga amata e faia i le togavao o LittlePod, lea e susulu i le vanilla. O lea ua ou vaai i taunuuga o galuega mamafa a le aufaifaatoaga mo le taimi muamua i le tatou poloketi e 14 tausaga. I luga o le ala e faʻafeiloaʻi ai le tagata faitau i tagata iloga o loʻo i ai ni leo taua ma ni a latou lava tala e faʻasoa.

I totonu o lenei tusi ou te mafaufau ai i loʻu taimi ua tuanaʻi ma faʻamaumau faʻamatalaga muamua na faʻaalia ia Dr Made, lea e avea ai lenei tala ma tala e faʻavavau ma ou te faʻamoemoe e te manaʻo e faitau. Ou te taumafai e tali fesili e tolu o loʻo fesiligia pea aʻu pe a auai i faʻaaliga fefaʻatauaʻiga, taumafataga o afiafi ma mea e fai. O latou na: Vanila - o le a le mea? Faʻafefea ona ou faʻaaogaina? Ma o le fesili sili ona mata'utia o fesili uma, Na fa'apefea ma aisea na e ulu atu ai i le pisinisi vanilla?

Ou te faʻamoemoe o le a e mafaufau e faʻatau lenei tusi mo lau laulau kofe e faʻasoa i tagata asiasi ma uo. Harriet Beesley/Ferguson o le mamanu. Ou te fiafia lava e fai atu i le 15 tausaga talu ai, e ui lava i lana lava galuega maualuga, sa avea pea Harriet ma o tatou mamanu autu. E ese le manaia o le matamata atu ia te ia e atiina ae lana lava matata ma faamanatu mai ia i matou le tamaititi aʻoga na fesoasoani ia te aʻu e faʻalauiloa LittlePod.

Ua mamanuina e Harriet le tusi i se lagona o le mekasini ina ia mafai e le tagata faitau ona faʻafefe i totonu ma fafo atu o tala. Ou te faʻamoemoe e te mauaina faʻamatalaga, faʻamatala ma faʻalototeleina. E pei o LittlePodders oe lava ou te faʻamoemoe o le a e mitamita i lau matafaioi i lenei tala manuia. I le uma, a aunoa ma le au faʻalogo ma faʻamalosia le malaga a LittlePod, ma le mea e sili ona taua, o le au faʻatau a matou vanilla REAL, e leai se tala manuia e taʻu atu!

Tuuina atu fusi vanilla ma faafetai ia te outou uma,

Ianeta x